Chào chuyên gia, bé nhà mình hơn 2 tuổi, rất hiếu động, khó ngồi yên, ít tập trung và khả năng ngôn ngữ còn hạn chế. Gia đình khá băn khoăn vì không biết những biểu hiện này là dấu hiệu của rối loạn phổ tự kỷ, tăng động giảm chú ý hay chỉ là đặc điểm phát triển bình thường của trẻ.
Mình muốn hỏi tự kỷ và tăng động giảm chú ý khác nhau ở những điểm nào? Làm thế nào để phân biệt hai tình trạng này và khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá để được xác định đúng nguyên nhân và có hướng hỗ trợ phù hợp?
Tự kỷ (rối loạn phổ tự kỷ – ASD) và tăng động giảm chú ý (ADHD) là hai tình trạng phát triển khác nhau, nhưng có thể cùng xuất hiện ở một trẻ nên đôi khi khá khó phân biệt. Trẻ ADHD thường nổi bật ở khó duy trì chú ý, hiếu động và bốc đồng; trong khi trẻ tự kỷ thường có khó khăn rõ hơn về giao tiếp xã hội, tương tác, ngôn ngữ và các hành vi/sở thích lặp lại.
Cha mẹ có thể quan sát một số điểm khác nhau:
ADHD: trẻ thường muốn tương tác nhưng khó ngồi yên, dễ chuyển hoạt động, khó chờ lượt hoặc hành động trước khi suy nghĩ.
Tự kỷ: trẻ có thể ít chủ động giao tiếp, ít chia sẻ sự chú ý, hạn chế giao tiếp bằng mắt, ít chỉ tay hoặc bắt chước và có thể thích những cách chơi lặp lại.
Có thể gặp cả hai: trẻ tự kỷ cũng có thể rất hiếu động, khó tập trung hoặc bốc đồng. Vì vậy, chỉ dựa vào việc trẻ chạy nhảy nhiều không thể kết luận trẻ bị ADHD. AAP cũng khuyến nghị khi đánh giá ADHD cần xem xét đồng thời các rối loạn phát triển khác, bao gồm tự kỷ và khó khăn ngôn ngữ.
Với bé hơn 2 tuổi vừa hiếu động, khó tập trung vừa chậm nói, gia đình không nên chỉ tập trung vào câu hỏi “tự kỷ hay tăng động”. Ở độ tuổi này, việc chẩn đoán ADHD còn khó khăn; hướng dẫn AAP về đánh giá ADHD áp dụng từ 4 tuổi trở lên, trong khi các dấu hiệu tự kỷ và chậm phát triển có thể được đánh giá sớm hơn.
Vì vậy, cha mẹ nên đưa trẻ đánh giá phát triển sớm nếu con chậm nói, ít giao tiếp bằng mắt, ít tương tác, không đáp ứng ổn định khi gọi tên hoặc có hành vi lặp lại, đặc biệt khi những biểu hiện này ảnh hưởng đến sinh hoạt và khả năng học hỏi. Đánh giá toàn diện sẽ giúp xác định trẻ đang gặp khó khăn ở lĩnh vực nào và có thể có nhiều vấn đề cùng lúc.
Tại Trung tâm Can thiệp & Trị liệu Tâm lý EMH, trẻ được đánh giá các lĩnh vực như ngôn ngữ, giao tiếp, tương tác xã hội, nhận thức, hành vi và khả năng chú ý để gia đình hiểu rõ hơn về nhu cầu của con và xây dựng hướng hỗ trợ phù hợp.
Hotline tư vấn và đặt lịch đánh giá: 097 722 59 57
Chào chuyên gia, bé nhà mình đã vào lớp 1 nhưng khả năng nói và giao tiếp vẫn còn hạn chế. Gia đình lo những khó khăn này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến việc học. Mình muốn hỏi trẻ lớp 1 chậm nói có cần tiếp tục can thiệp không? Việc hỗ trợ ở…
Chào chuyên gia, bé nhà mình chậm nói và chỉ còn một thời gian ngắn nữa sẽ vào lớp 1. Gia đình rất lo vì không biết cần chuẩn bị cho con những gì để bé không bị bỡ ngỡ. Mình muốn hỏi gia đình cần làm gì khi trẻ chậm nói sắp vào lớp…
Chào chuyên gia, bé nhà mình đang được hỗ trợ phát triển ngôn ngữ nhưng gia đình chưa biết nên đánh giá sự tiến bộ của con dựa trên những tiêu chí nào. Mình không muốn chỉ nhìn vào việc con nói được nhiều hay ít. Mình muốn hỏi làm sao để biết trẻ chậm…
Chào chuyên gia, gia đình rất muốn giúp bé cải thiện khả năng ngôn ngữ nhưng sợ rằng một số cách dạy của mình có thể không phù hợp. Có lúc vì sốt ruột nên gia đình nhắc bé nói nhiều lần. Mình muốn hỏi cha mẹ cần tránh những điều gì khi dạy trẻ…
Chào chuyên gia, bé nhà mình chậm nói và đã đến tuổi vào lớp 1. Gia đình đang phân vân không biết con có đủ khả năng theo học cùng các bạn hay không. Mình muốn hỏi trẻ chậm nói có học lớp 1 được không? Những yếu tố nào giúp đánh giá mức độ…
Chào chuyên gia, bé nhà mình chậm nói nên gia đình rất lo khi con bước vào môi trường tiểu học. Mình sợ bé sẽ chậm hơn các bạn trong cả học tập và giao tiếp. Mình muốn hỏi trẻ chậm nói có thể theo kịp bạn bè không? Cha mẹ cần hỗ trợ những…