Những sai lầm cha mẹ thường gặp khi nuôi dạy trẻ tự kỷ
Ngô Đỗ Vàng Anh
Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ
Đã hỏi: 08/08/2026
Chào chuyên gia, bé nhà mình được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ và gia đình luôn mong muốn dành những điều tốt nhất cho con. Tuy nhiên, vì chưa có nhiều kinh nghiệm nên mình lo ngại có thể vô tình áp dụng những cách chăm sóc hoặc dạy con chưa phù hợp, làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển và can thiệp của bé.
Mình muốn hỏi cha mẹ thường mắc những sai lầm nào khi nuôi dạy trẻ tự kỷ? Gia đình cần lưu ý điều gì trong việc giao tiếp, rèn luyện kỹ năng và phối hợp với chuyên gia để giúp con phát triển ngôn ngữ, hành vi, khả năng hòa nhập và đạt hiệu quả can thiệp tốt nhất?
Chào bạn, mình thấy câu hỏi của bạn rất hay và đây cũng là băn khoăn của nhiều gia đình khi đồng hành cùng trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Cha mẹ thường rất muốn hỗ trợ con nhưng đôi khi vì lo lắng hoặc thiếu thông tin nên dễ áp dụng cách dạy chưa phù hợp. Một số sai lầm thường gặp là kỳ vọng con tiến bộ quá nhanh, ép trẻ nói hoặc thực hiện yêu cầu liên tục, so sánh con với những trẻ khác và chỉ tập trung vào điểm yếu mà quên ghi nhận những tiến bộ nhỏ của trẻ.
Một điều cha mẹ cần lưu ý là không nên xem việc can thiệp chỉ diễn ra tại trung tâm. Trẻ cần được tạo cơ hội giao tiếp và rèn luyện kỹ năng ngay trong các hoạt động hằng ngày như ăn uống, vui chơi, tắm rửa, đi ra ngoài hoặc tương tác với người thân. Thay vì ép trẻ trả lời hoặc nói theo mẫu, cha mẹ nên quan sát nhu cầu của con, nói ngắn gọn, dễ hiểu và khuyến khích trẻ chủ động giao tiếp theo khả năng của mình.
Gia đình cũng không nên tự ý thay đổi phương pháp can thiệp hoặc áp dụng quá nhiều cách cùng lúc chỉ vì nghe người khác giới thiệu. Mỗi trẻ có khả năng, nhu cầu và tốc độ phát triển khác nhau nên mục tiêu can thiệp cần được xây dựng phù hợp với từng trẻ. Cha mẹ nên thường xuyên trao đổi với chuyên gia về những tiến bộ, khó khăn hoặc thay đổi trong hành vi của con để cùng điều chỉnh cách hỗ trợ và thống nhất phương pháp giữa gia đình với người can thiệp.
Quan trọng nhất, cha mẹ hãy kiên trì và nhìn vào sự tiến bộ của chính trẻ thay vì so sánh với người khác. Một từ mới, một lần chủ động giao tiếp, biết chờ đợi, biết chơi cùng bạn hoặc thực hiện tốt một kỹ năng tự lập đều là những bước tiến đáng ghi nhận. Khi gia đình và chuyên gia phối hợp nhất quán, trẻ sẽ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, hành vi, kỹ năng xã hội và khả năng hòa nhập tốt hơn.
TRUNG TÂM TRẺ TỰ KỶ EMH là đơn vị hỗ trợ đánh giá, tư vấn và can thiệp cho trẻ có khó khăn về ngôn ngữ, giao tiếp, hành vi và phát triển. Phụ huynh có thể liên hệ 097 722 59 57 hoặc email trungtamemheducation@gmail.com để được trao đổi thêm về tình trạng và nhu cầu hỗ trợ của trẻ.
Những sai lầm cha mẹ thường gặp khi nuôi dạy trẻ tự kỷ
Bé nhà em 4 tuổi, nói được khá nhiều nhưng phát âm chưa rõ, người ngoài thường khó hiểu bé nói gì. Bé còn hay lặp lại lời người khác và gặp khó khăn khi diễn đạt mong muốn của mình. Gia đình muốn tìm trung tâm có chương trình hỗ trợ trẻ chậm nói,…
Bé nhà em 2 tuổi rưỡi nhưng chưa nói được những từ đơn giản như ba, mẹ. Khi muốn lấy đồ, bé thường kéo tay người lớn thay vì dùng lời nói hoặc cử chỉ để yêu cầu. Bé cũng ít bắt chước hành động và chưa phản hồi thường xuyên khi được gọi tên….
Bé nhà em 3 tuổi, vốn từ còn hạn chế, chưa ghép được câu và thường không trả lời hoặc trả lời chưa đúng khi người lớn đặt câu hỏi. Bé thích chơi một mình, ít tương tác với các bạn cùng tuổi. Gia đình muốn tìm trung tâm có chương trình can thiệp ngôn…
Bé nhà em 3 tuổi, nói được ít từ, đôi khi lặp lại lời người khác nhưng chưa biết sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp. Bé ít giao tiếp bằng mắt, thường chơi một mình và chưa chủ động tương tác với các bạn. Gia đình ở phường Long Hưng muốn tìm trung tâm…
Bé nhà em 3 tuổi rưỡi, chưa nói được câu có nghĩa, khả năng hiểu lời nói còn hạn chế và thường khó làm theo hướng dẫn đơn giản. Bé ít chơi cùng các bạn, đôi khi có những hành vi lặp đi lặp lại. Gia đình ở phường Trảng Dài muốn tìm nơi đánh…
Bé nhà em 3 tuổi, chỉ nói được khoảng 20–30 từ nhưng chưa ghép câu. Khi người lớn hỏi, bé thường không trả lời hoặc trả lời chưa đúng nội dung; bé cũng thích chơi một mình và ít tương tác với trẻ khác. Gia đình ở phường Hố Nai muốn tìm chương trình can…