Chào chuyên gia, bé nhà mình được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ nhưng mỗi khi học tập hoặc tham gia các hoạt động cùng người lớn, bé thường không hợp tác, dễ bỏ đi, từ chối thực hiện yêu cầu hoặc khó tập trung trong thời gian dài. Gia đình rất lo lắng vì tình trạng này ảnh hưởng đến quá trình học tập và can thiệp của con.
Mình muốn hỏi vì sao trẻ tự kỷ thường không hợp tác và cha mẹ nên xử lý như thế nào để giúp con tham gia các hoạt động tích cực hơn? Khi nào tình trạng này cần được đánh giá chuyên môn và xây dựng phương pháp can thiệp phù hợp nhằm cải thiện khả năng chú ý, giao tiếp và hợp tác của trẻ?
Chào bạn, mình thấy câu hỏi của bạn khá hay và đây cũng là khó khăn mà nhiều gia đình có trẻ rối loạn phổ tự kỷ gặp phải. Việc trẻ không hợp tác, dễ bỏ đi hoặc từ chối yêu cầu không nhất thiết là do trẻ “bướng” hay cố tình chống đối. Một số trẻ có thể gặp khó khăn trong khả năng chú ý, hiểu ngôn ngữ, giao tiếp nhu cầu, chuyển đổi hoạt động hoặc cảm thấy nhiệm vụ quá khó, nhàm chán hay không phù hợp với khả năng hiện tại.
Khi trẻ không hợp tác, cha mẹ nên hạn chế quát mắng, ép buộc hoặc đưa ra quá nhiều yêu cầu cùng lúc. Thay vào đó, hãy nói ngắn gọn, rõ ràng, chia nhiệm vụ thành những bước nhỏ và bắt đầu từ hoạt động mà trẻ có khả năng thực hiện. Có thể kết hợp hoạt động trẻ yêu thích với nhiệm vụ cần rèn luyện, đồng thời khen ngợi hoặc củng cố ngay khi trẻ ngồi học, hoàn thành yêu cầu hoặc chủ động tương tác.
Khả năng hợp tác cũng cần được rèn luyện dần thông qua các hoạt động hằng ngày chứ không chỉ trong giờ học. Cha mẹ có thể bắt đầu với thời gian ngắn, tăng dần khi trẻ đã quen và tạo cho con nhiều cơ hội lựa chọn phù hợp. Quan trọng là duy trì cách hướng dẫn nhất quán, kiên trì và quan sát để hiểu nguyên nhân khiến trẻ từ chối thay vì chỉ tập trung vào hành vi bên ngoài.
Nếu trẻ thường xuyên không thể tham gia hoạt động, rất khó duy trì chú ý, bỏ đi liên tục, phản ứng mạnh khi được yêu cầu hoặc tình trạng ảnh hưởng rõ rệt đến việc học và sinh hoạt, gia đình nên cho trẻ được đánh giá chuyên môn. Việc đánh giá giúp xác định những khó khăn về chú ý, giao tiếp, hiểu ngôn ngữ, hành vi và khả năng thích nghi, từ đó xây dựng mục tiêu can thiệp phù hợp với từng trẻ.
TRUNG TÂM TRẺ TỰ KỶ EMH hỗ trợ đánh giá, tư vấn và can thiệp các khó khăn về ngôn ngữ, giao tiếp, hành vi và kỹ năng phát triển ở trẻ. Phụ huynh có thể liên hệ 097 722 59 57 hoặc email trungtamemheducation@gmail.com khi cần trao đổi thêm về tình trạng và nhu cầu hỗ trợ của bé.
Bé nhà em 4 tuổi, nói được khá nhiều nhưng phát âm chưa rõ, người ngoài thường khó hiểu bé nói gì. Bé còn hay lặp lại lời người khác và gặp khó khăn khi diễn đạt mong muốn của mình. Gia đình muốn tìm trung tâm có chương trình hỗ trợ trẻ chậm nói,…
Bé nhà em 2 tuổi rưỡi nhưng chưa nói được những từ đơn giản như ba, mẹ. Khi muốn lấy đồ, bé thường kéo tay người lớn thay vì dùng lời nói hoặc cử chỉ để yêu cầu. Bé cũng ít bắt chước hành động và chưa phản hồi thường xuyên khi được gọi tên….
Bé nhà em 3 tuổi, vốn từ còn hạn chế, chưa ghép được câu và thường không trả lời hoặc trả lời chưa đúng khi người lớn đặt câu hỏi. Bé thích chơi một mình, ít tương tác với các bạn cùng tuổi. Gia đình muốn tìm trung tâm có chương trình can thiệp ngôn…
Bé nhà em 3 tuổi, nói được ít từ, đôi khi lặp lại lời người khác nhưng chưa biết sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp. Bé ít giao tiếp bằng mắt, thường chơi một mình và chưa chủ động tương tác với các bạn. Gia đình ở phường Long Hưng muốn tìm trung tâm…
Bé nhà em 3 tuổi rưỡi, chưa nói được câu có nghĩa, khả năng hiểu lời nói còn hạn chế và thường khó làm theo hướng dẫn đơn giản. Bé ít chơi cùng các bạn, đôi khi có những hành vi lặp đi lặp lại. Gia đình ở phường Trảng Dài muốn tìm nơi đánh…
Bé nhà em 3 tuổi, chỉ nói được khoảng 20–30 từ nhưng chưa ghép câu. Khi người lớn hỏi, bé thường không trả lời hoặc trả lời chưa đúng nội dung; bé cũng thích chơi một mình và ít tương tác với trẻ khác. Gia đình ở phường Hố Nai muốn tìm chương trình can…