Trẻ chỉ nhại lời có phải chậm nói không?

Chào bạn,

Hiện tượng trẻ lặp lại lời người khác vừa nói (nhại lời) nhưng ít chủ động sử dụng ngôn ngữ để bày tỏ nhu cầu là biểu hiện mà phụ huynh nên quan tâm. Tuy nhiên, nhại lời không đồng nghĩa với chậm nói hay một rối loạn cụ thể, vì ở một số giai đoạn phát triển, trẻ vẫn có thể lặp lại lời người lớn như một cách học ngôn ngữ.

Điều cần lưu ý là mục đích và tần suất nhại lời. Nếu trẻ chủ yếu lặp lại câu hỏi thay vì trả lời, ít tự diễn đạt mong muốn, khó duy trì cuộc trò chuyện hoặc gặp khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp hằng ngày, thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp khó khăn trong phát triển ngôn ngữ và giao tiếp.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên môn để được đánh giá nếu:

• Trẻ thường xuyên chỉ nhại lời mà rất ít nói theo ý của mình.
• Chậm nói hoặc vốn từ ít hơn so với lứa tuổi.
• Khó hiểu câu hỏi hoặc khó diễn đạt nhu cầu.
• Ít giao tiếp qua ánh mắt, cử chỉ hoặc ít chủ động tương tác với người khác.
• Những biểu hiện này kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hoặc giao tiếp hằng ngày.

Để hỗ trợ trẻ tại nhà, cha mẹ có thể:

• Tạo nhiều tình huống giao tiếp tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày và khuyến khích trẻ tự diễn đạt thay vì đoán trước nhu cầu của con.
• Đặt những câu hỏi ngắn, rõ ràng và dành thời gian để trẻ suy nghĩ, trả lời.
• Mở rộng câu nói của trẻ. Ví dụ, nếu trẻ nói “xe”, cha mẹ có thể đáp lại: “Đúng rồi, xe màu đỏ đang chạy.”
• Đọc sách, chơi các trò chơi tương tác và trò chuyện với trẻ thường xuyên để tăng cơ hội sử dụng ngôn ngữ.
• Khen ngợi và khuyến khích mỗi khi trẻ chủ động giao tiếp, dù chỉ bằng một từ hoặc một câu ngắn.

Nếu trẻ chỉ nhại lời kéo dài và ít sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp có mục đích, gia đình nên cho trẻ được đánh giá sớm. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp xây dựng chương trình hỗ trợ phù hợp, từ đó giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ, giao tiếp và tương tác xã hội một cách hiệu quả hơn.