Đồng hành cùng trẻ chậm nói phát triển ngôn ngữ

Chào bạn,

Gia đình đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ. Thực tế, thời gian trẻ ở nhà thường nhiều hơn thời gian tham gia can thiệp, vì vậy những hoạt động giao tiếp hằng ngày chính là cơ hội quý giá để trẻ học và sử dụng ngôn ngữ.

Phụ huynh có thể làm gì để hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ tại nhà?

1. Tăng cường giao tiếp trong các hoạt động thường ngày

• Trò chuyện với trẻ khi ăn, tắm, mặc quần áo, đi dạo…
• Mô tả những gì trẻ đang nhìn thấy, đang làm hoặc đang quan tâm.
• Sử dụng câu ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với khả năng ngôn ngữ của trẻ.

2. Khuyến khích trẻ chủ động giao tiếp

• Tạo cơ hội để trẻ bày tỏ nhu cầu thay vì đoán và đáp ứng ngay.
• Chờ vài giây để trẻ có thời gian phản hồi bằng lời nói, cử chỉ hoặc ánh mắt.
• Khen ngợi và động viên mỗi khi trẻ cố gắng giao tiếp.

3. Đọc sách và kể chuyện cùng trẻ

• Chọn sách có hình ảnh sinh động, ít chữ.
• Đặt các câu hỏi đơn giản như: “Đây là gì?”, “Con thấy ai đây?”.
• Khuyến khích trẻ chỉ tay, gọi tên đồ vật hoặc kể lại nội dung theo khả năng của mình.

4. Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử

• Việc xem điện thoại, máy tính bảng thụ động không thể thay thế giao tiếp trực tiếp.
• Ưu tiên các hoạt động tương tác giữa trẻ với người thân.

5. Chơi cùng trẻ

• Tham gia các trò chơi đóng vai, ghép hình, xếp khối, hát và vận động.
• Trong khi chơi, phụ huynh nên liên tục tạo tình huống giao tiếp để trẻ được nghe và thực hành ngôn ngữ.

Sự phối hợp giữa gia đình và chuyên gia quan trọng như thế nào?

Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và chuyên gia là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả can thiệp.

Khi phụ huynh:

• Hiểu mục tiêu can thiệp của trẻ.
• Thực hành các hướng dẫn của chuyên gia tại nhà.
• Thường xuyên trao đổi về tiến bộ hoặc khó khăn của trẻ.

Thì trẻ sẽ có nhiều cơ hội luyện tập kỹ năng hơn, từ đó tiến bộ nhanh và bền vững hơn.

Ngược lại, nếu trẻ chỉ được hỗ trợ trong các giờ can thiệp mà không được củng cố tại nhà, việc hình thành và duy trì kỹ năng ngôn ngữ thường sẽ chậm hơn.

Lời khuyên dành cho phụ huynh

Điều quan trọng không phải là dành thật nhiều thời gian để dạy trẻ, mà là biến những khoảnh khắc sinh hoạt hằng ngày thành cơ hội giao tiếp. Sự kiên trì, nhất quán của gia đình cùng với sự hướng dẫn chuyên môn phù hợp sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ hiệu quả hơn theo thời gian.

Tại Trung tâm Trẻ Tự Kỷ EMH, phụ huynh được đồng hành cùng đội ngũ chuyên môn trong việc xây dựng mục tiêu can thiệp, hướng dẫn thực hành tại nhà và theo dõi tiến bộ của trẻ. Sự kết hợp giữa gia đình và chuyên gia giúp trẻ có môi trường học tập nhất quán, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển ngôn ngữ, giao tiếp và các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống.