Trẻ chậm nói ngại giao tiếp ở trường phải làm sao?

Trẻ chậm nói có thể ít nói hoặc ngại giao tiếp khi đến trường vì môi trường có nhiều người, nhiều âm thanh và yêu cầu giao tiếp hơn so với ở nhà. Một số trẻ cần nhiều thời gian để làm quen, trong khi những trẻ khác có thể gặp khó khăn trong việc hiểu lời nói, diễn đạt nhu cầu hoặc bắt đầu tương tác với người khác.

Cha mẹ không nên vội ép trẻ phải nói chuyện với cô giáo hay chơi ngay với các bạn. Thay vào đó, hãy giúp con cảm thấy an toàn và quen dần với môi trường lớp học. Gia đình có thể kể trước cho trẻ về cô giáo, các bạn và những hoạt động sẽ diễn ra ở trường; nếu có thể, cho trẻ làm quen với cô giáo trước khi bắt đầu học chính thức.

Khi ở lớp, giáo viên có thể bắt đầu bằng những tương tác đơn giản như gọi tên trẻ, chơi cùng một món đồ trẻ yêu thích, đưa ra lựa chọn hoặc đặt những câu hỏi ngắn. Không nên liên tục yêu cầu trẻ phải trả lời bằng lời nói. Khi trẻ chủ động nhìn, chỉ tay, gật đầu, đưa đồ vật hoặc nói được một từ, cô có thể phản hồi tích cực để khuyến khích trẻ tiếp tục giao tiếp.

Gia đình và giáo viên cũng nên thống nhất cách hỗ trợ trẻ. Cha mẹ có thể chia sẻ với cô giáo những điều trẻ thích, cách trẻ thường thể hiện nhu cầu và những từ hoặc câu trẻ đang sử dụng ở nhà. Giáo viên có thể phản hồi lại về mức độ tham gia, giao tiếp và những tình huống khiến trẻ khó khăn để hai bên cùng điều chỉnh.

Nếu trẻ chỉ ít nói ở trường nhưng giao tiếp khá tốt trong những môi trường quen thuộc, gia đình có thể tiếp tục quan sát quá trình thích nghi. Tuy nhiên, nếu trẻ thường xuyên tránh tương tác, khó hiểu lời hướng dẫn, ít sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp hoặc gặp khó khăn rõ rệt ở nhiều môi trường, gia đình nên cho trẻ được đánh giá về ngôn ngữ và các lĩnh vực phát triển liên quan để xác định nguyên nhân và nhu cầu hỗ trợ phù hợp.

Mục tiêu không phải là buộc trẻ nói nhiều ngay lập tức, mà là từng bước giúp con cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và có động lực để giao tiếp. Khi trẻ có cảm giác an toàn, cơ hội chủ động tương tác và sử dụng ngôn ngữ thường cũng sẽ tốt hơn.