Chào chuyên gia, thời gian ở nhà của bé nhiều nên gia đình muốn chủ động hỗ trợ con mỗi ngày. Tuy nhiên, mình chưa biết cách dạy như thế nào để không biến việc luyện tập thành áp lực.
Mình muốn hỏi cha mẹ có thể dạy trẻ chậm nói tại nhà không? Những hoạt động nào đơn giản và phù hợp để thực hiện hằng ngày?
Chào bạn, đa số trường hợp trẻ chậm nói không cần dùng thuốc để “chữa chậm nói”. Chậm nói có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn khó khăn về ngôn ngữ, thính lực, phát triển tổng thể hoặc giao tiếp xã hội. Vì vậy, thay vì tự mua thuốc hay thực phẩm hỗ trợ theo lời giới thiệu, cha mẹ nên cho trẻ được đánh giá để xác định nguyên nhân và nhu cầu hỗ trợ cụ thể. Việc can thiệp ngôn ngữ không nhất thiết phải chờ đến khi có một chẩn đoán y khoa hoàn chỉnh.
Khi nào trẻ chậm nói cần được bác sĩ thăm khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá nếu khả năng ngôn ngữ chậm hơn rõ rệt so với lứa tuổi, tiến bộ rất ít theo thời gian hoặc có thêm khó khăn về giao tiếp và phát triển. Đặc biệt, nếu trẻ ít đáp ứng khi được gọi, ít giao tiếp bằng mắt, không chủ động tương tác, ít sử dụng cử chỉ, thích chơi một mình hoặc có hành vi bất thường, gia đình nên đánh giá phát triển toàn diện thay vì chỉ tập trung vào việc “bao giờ con nói”.
Trong quá trình đánh giá, bác sĩ và chuyên gia có thể xem xét sự phát triển ngôn ngữ, nhận thức, giao tiếp xã hội và hành vi. Kiểm tra thính lực cũng rất quan trọng, bởi vấn đề nghe có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận và phát triển ngôn ngữ.
Trẻ chậm nói nên được hỗ trợ như thế nào?
Phương pháp hỗ trợ thường được lựa chọn dựa trên nguyên nhân và mức độ khó khăn của từng trẻ. Với trẻ gặp khó khăn về ngôn ngữ, trị liệu ngôn ngữ và các hoạt động kích thích giao tiếp phù hợp có thể được sử dụng để phát triển vốn từ, khả năng hiểu lời, diễn đạt, phát âm và giao tiếp hai chiều. Các chương trình can thiệp nên được cá nhân hóa về hình thức và cường độ theo nhu cầu của trẻ.
Bên cạnh các buổi hỗ trợ chuyên môn, cha mẹ có thể đồng hành cùng con tại nhà bằng cách trò chuyện, đọc sách, chơi tương tác, mô tả hoạt động hằng ngày và tạo cơ hội để trẻ chủ động yêu cầu hoặc phản hồi. Không nên ép trẻ lặp lại từ quá nhiều lần hoặc biến mọi hoạt động thành một giờ học căng thẳng.
Có nên dùng thực phẩm chức năng cho trẻ chậm nói?
Cha mẹ không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng với mục tiêu giúp trẻ nói nhanh hơn, tăng khả năng tập trung hoặc điều trị nguyên nhân chậm nói khi chưa có chỉ định phù hợp. Nếu trẻ có thiếu hụt dinh dưỡng hoặc một vấn đề sức khỏe cụ thể, bác sĩ có thể tư vấn sản phẩm cần thiết dựa trên tình trạng của trẻ.
Điều quan trọng nhất là đánh giá đúng nguyên nhân và bắt đầu hỗ trợ phù hợp càng sớm càng tốt. CDC lưu ý rằng khi gia đình có lo ngại về sự phát triển, không nên chỉ chờ đợi mà nên trao đổi với bác sĩ và thực hiện đánh giá phát triển khi cần; can thiệp có thể hữu ích ở nhiều độ tuổi.
Nếu trẻ đang chậm nói hoặc gặp khó khăn về ngôn ngữ, giao tiếp, gia đình có thể liên hệ Trung tâm Trẻ Tự Kỷ EMH để được đánh giá và định hướng chương trình hỗ trợ phù hợp với khả năng của con. Hotline: 097 722 59 57.
Bé nhà em 4 tuổi vẫn nói khá nhiều nhưng phát âm không rõ, người ngoài thường khó hiểu bé nói gì. Bé cũng hay nói lại câu người khác vừa nói và khó diễn đạt mong muốn của mình. Gia đình ở Phường Tân Phong nên tìm chương trình can thiệp như thế nào?
Bé nhà em 2 tuổi nhưng chưa gọi được “ba”, “mẹ” một cách chủ động, chủ yếu kéo tay người lớn khi muốn lấy đồ. Bé có nhìn người thân nhưng ít bắt chước âm thanh và hành động. Gia đình ở Vĩnh Cửu nên cho bé can thiệp ở độ tuổi này không?
Bé nhà em 5 tuổi, vẫn giao tiếp được nhưng chủ yếu nói câu ngắn 2–3 từ, vốn từ hạn chế và khó kể lại một sự việc đơn giản. Bé chuẩn bị đi học nên gia đình ở Tam Hiệp muốn tìm nơi hỗ trợ ngôn ngữ và kỹ năng học đường. EMH có…
Bé 3 tuổi nhà em nói được rất ít, thường chơi một mình, gọi tên nhiều lần mới quay lại. Bé thích một số đồ vật nhất định và khó chuyển sang hoạt động khác. Gia đình ở Tân Triều muốn tìm nơi hỗ trợ trẻ thì nên bắt đầu từ đâu?
Bé 4 tuổi nhà em có thể nói câu ngắn và hiểu những yêu cầu quen thuộc nhưng gần như không chủ động trò chuyện. Khi muốn đồ vật bé thường chỉ tay thay vì nói, người lớn hỏi mới trả lời. Gia đình ở Phước Tân nên cho bé học chương trình như thế…
Bé nhà em 3 tuổi, nói được rất ít, ít nhìn vào người đối diện khi giao tiếp, thường lặp lại một số câu bé nghe được và không thích chơi cùng các bạn. Gia đình ở Long Hưng muốn tìm nơi có chương trình can thiệp phù hợp với trẻ có khó khăn phát…