Chào chuyên gia, bé nhà mình chậm nói và đôi khi gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới. Gia đình được khuyên nên đánh giá nhận thức nhưng chưa hiểu việc này có cần thiết không.
Mình muốn hỏi trẻ chậm nói có cần đánh giá nhận thức không? Kết quả đánh giá có thể giúp xây dựng chương trình hỗ trợ như thế nào?
Chào bạn, không phải trẻ chậm nói nào cũng cần đánh giá nhận thức chuyên sâu. Tuy nhiên, nếu trẻ chậm nói đồng thời gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới, làm theo hướng dẫn, ghi nhớ, giải quyết vấn đề hoặc thực hiện các kỹ năng phù hợp với độ tuổi, thì đánh giá nhận thức có thể rất hữu ích.
Đánh giá nhận thức giúp phân biệt trẻ đang gặp khó khăn chủ yếu về ngôn ngữ hay còn có những hạn chế ở khả năng nhận biết, học hỏi và xử lý thông tin. Đây là điểm quan trọng vì một trẻ có thể hiểu và tư duy tốt nhưng khó diễn đạt bằng lời, trong khi trẻ khác có thể gặp khó khăn ở cả ngôn ngữ và nhận thức.
Tùy độ tuổi và khả năng hợp tác, chuyên gia có thể xem xét các kỹ năng như:
Đồng thời, cần đánh giá ngôn ngữ tiếp nhận và ngôn ngữ diễn đạt để tránh nhầm lẫn giữa việc trẻ không hiểu nhiệm vụ với trường hợp trẻ hiểu nhưng chưa có khả năng diễn đạt bằng lời. Việc đánh giá trẻ có khó khăn ngôn ngữ nên xem xét cả khả năng hiểu và sử dụng ngôn ngữ.
Kết quả sẽ giúp chuyên gia xác định mức độ phát triển hiện tại và những kỹ năng cần ưu tiên. Ví dụ, nếu trẻ nhận thức tương đối tốt nhưng vốn từ và khả năng diễn đạt hạn chế, chương trình có thể tập trung nhiều hơn vào ngôn ngữ và giao tiếp.
Nếu trẻ đồng thời khó chú ý, khó ghi nhớ hoặc khó tiếp thu nhiệm vụ mới, chương trình có thể chia nhỏ hoạt động, tăng thời gian luyện tập, sử dụng hình ảnh – vật thật và xây dựng từng bước từ dễ đến khó.
Với trẻ chuẩn bị vào lớp 1, kết quả đánh giá còn giúp xác định những kỹ năng cần chuẩn bị như nghe hiểu hướng dẫn, chú ý khi học, làm việc theo yêu cầu, ghi nhớ, giao tiếp và các kỹ năng tiền học đường. Nhờ đó, mục tiêu hỗ trợ sẽ sát với khả năng thực tế của trẻ thay vì áp dụng một chương trình giống nhau cho tất cả.
Gia đình nên cân nhắc đánh giá khi trẻ chậm nói kéo dài, tiến bộ chậm, khó tiếp thu kỹ năng mới hoặc có thêm khó khăn về chú ý, chơi, giao tiếp xã hội, hành vi hay kỹ năng tự lập. Nếu có nghi ngờ về khả năng nghe, kiểm tra thính lực cũng rất quan trọng trong quá trình tìm hiểu nguyên nhân khó khăn về ngôn ngữ.
Điều quan trọng là không nên dùng một kết quả đánh giá duy nhất để gắn nhãn khả năng của trẻ. Đánh giá nên được kết hợp với quan sát thực tế, thông tin từ gia đình và quá trình theo dõi tiến bộ để xây dựng mục tiêu phù hợp.
Nếu gia đình đang băn khoăn về khả năng ngôn ngữ, nhận thức và kỹ năng chuẩn bị vào lớp 1 của con, có thể liên hệ Trung tâm Trẻ Tự Kỷ EMH để được tư vấn và định hướng đánh giá phù hợp.
Hotline EMH: 097 722 59 57.
CV Can thiệp cá nhân
CV can thiệp cá nhân
CV CAN THIỆP CÁ NHÂN
CV Can thiệp cá nhân
CV can thiệp cá nhân
Trưởng phòng đánh giá
Quản lý chuyên môn
Tổ trưởng tổ can thiệp lớn
